Η Σάμος διαθέτει μια πλούσια χλωρίδα με πολύ μεγάλη βιοποικιλότητα, που δύσκολα συναντά κανείς σε άλλα νησία του Αιγαίου.
Το νησί διαθέτει πλούσιες δασικές εκτάσεις εξαιρετικής ομορφιάς.
Οι άνεμοι χωρίζουν τη Σάμο σε τρεις κλιματικές ζώνες, το βόρειο τμήμα που επηρεάζεται απ’ τους ανέμους που έρχονται απ’ την θάλασσα και είναι υγρό και δροσερό, το νότιο που οι άνεμοι κατεβαίνουν απ’ τα βουνά ξηροί και ορμητικοί (κατεβατοί άνεμοι) που ξηραίνουν και θερμαίνουν το περιβάλλον και τις ορεινές περιοχές που επικρατούν χαμηλότερες θερμοκρασίες και υψηλή υγρασία.
Η βασική καλλιέργεια της Σάμου είναι η ελιά με το 77% των ελαιοδένδρων να βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νησιού.
Το αμπέλι είναι η δεύτερη σε μέγεθος καλλιέργεια, που καλλιεργείται σε έκταση 15.000 στρεμμάτων περίπου, με αποκλειστική σχεδόν ποικιλία το άσπρο μοσχάτο Σάμου, το κρασί της οποίας έκανε το νησί διάσημο σ’ όλο τον κόσμο.
Τα Εσπεριδοειδή ευδοκιμούν πολύ καλά σε χαμηλά υψόμετρα. Υπάρχουν διάσπαρτα δένδρα άφθονα, οι συστηματικές καλλιέργειες όμως εντοπίζονται στην περιοχή Μύλων.
Στη Σάμο ευδοκιμούν και τα κάθε είδους Οπωροφόρα, συστηματικές καλλιέργειες όμως δεν υπάρχουν, τα σποραδικά δένδρα είναι πολλά, κυρίως στο βόρειο τμήμα και στα ορεινά. Εκεί συναντώνται κερασιές βυσσινιές και μηλιές, που είναι φυτά ψυχρών περιοχών και δεν ευδοκιμούν στα χαμηλά.
Στο νησί υπάρχουν και συστηματικές καλλιέργειες κηπευτικών.
Σε 136.400 στρέμματα ή το 28,5% της όλης έκτασης, υπολογίζονται τα δάση Πεύκης στη Σάμο και καλύπτουν τις ορεινές περιοχές και μεγάλες περιοχές του βορείου τμήματος, στο νότιο τμήμα, τα δάση αυτά είναι λιγότερα.
Οι δασικές λεγόμενες εκτάσεις, υπολογίζονται σε 88.700 στρέμματα, και καλύπτονται από διάφορα είδη φυτών, των οποίων το ύψος, σε πολλά απ’ αυτά, ξεπερνά τα πέντε μέτρα.
Τα κυριότερα είδη των βιοσυστημάτων είναι, τα Πουρνάρια (Quercus coccifera ), ο Σκίνος (Pistacia lendiskus), οι Αγριελιές (Olea oleaster), οι Χαρουπιές (Ceratonia siligua), τα Κέδρα (Juniperus sp.), τα Πεύκα (Pinus brutia), τα Σπάρτα (Spartium sp.), τα Σπάλαθρα (Kalycotomus sp.), ο Βάτος (Robus sp.), το Αιγόκλημα ( Lonicera sp.) και πάρα πολλά άλλα.
Σε μεγαλύτερα υψόμετρα, όπου τα εδάφη είναι απασβεστωμένα, εκτός από τα προηγούμενα, που είναι αδιάφορα με το ασβέστιο, συναντώνται η Κουμαριά (Arbotus sp.), η Μυρτιά (Myrtus), η Κοκκορεβιθιά (Pistacia terebinthus), τα Ρείκια ( Erica verticilata και E.arborea) και άλλα.
Σε πετρώδη, χαλικώδη και άγονα ξηρά εδάφη αναπτύσσονται, αγκαθωτοί, συνήθως φρυγανώδεις ημίθαμνοι, όπως η Αστουβιά (Poterium spinosum), το Θρούμπι (Satureia thymbra), η Ρίγανη (Origanon sp.), η Κνούκλα (Cistus incanus), η Αφάνα (Sarcopoterium spinosum), το Θυμάρι (Thimus capitatus), τα Χινοπόδια (Genista acanthoclada), Σάλβια ή Λισφακιά (Salbia sp) ο Σιδερίτης ή Τσάι του βουνού (sideritis sp.) και πολλά άλλα.
Στα ρέματα, σε περιοχές που υπάρχουν πηγές, ή όπου υπάρχει υψηλή εδαφική υγρασία, αναπτύσσονται υγρόφιλα δένδρα, με κυρίαρχο στη Σάμο, τον Πλάτανο (Platanus orientalis), αλλά και την Δάφνη (Laurus nobilis), και σε μερικές περιοχές, όπως στο ρέμα των Μυτιληνών, η Ιτιά. (Salix cinerea). Θάμνοι που συναντώνται σ’ αυτές τις περιοχές είναι η Πικροδάφνη (Nerium oleander), σε μεγάλη πυκνότητα, η Λυγαριά ή Καναπίτσα (Vitex agnus-castus), και πολλά άλλα, και απο τα αναρριχώμενα, ο Βάτος (Rubus sanctus), ο Κισσός (Hedera helix), και ο Αρκουδόβατος (Smilax aspera).
Τα μονοετή φυτά αφθονούν με κυρίαρχα τα Αγρωστωδή και τα Ψυχανθή, τα οποία λόγω του κλίματος, αναπτύσσονται πάρα πολύ. Ο βιολογικός κύκλος τους αρχίζει με τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου και ολοκληρώνεται μέχρι το τέλος του Ιουνίου [1].